Vũ Đức Trí Thể

Khát vọng - Dấn thân - Thực học - Trách nhiệm - Vì cái chung

Gieo cái đẹp, gặt cái đẹp

“Khi bạn đẹp, bạn sẽ thấy người khác cũng đẹp” - câu nói của người đồng nghiệp mà tôi nghe từ một đồng nghiệp khác. Chẳng là mấy nay tôi cũng suy nghĩ về “thế nào là đẹp?” và “khi nào thì mình biết mình đẹp?”. Rồi hai câu hỏi ấy lại dẫn tôi đến câu hỏi thứ ba: “Phải chăng đến lúc thấy mình đẹp thì nhìn ai cũng đẹp?”

Bàn chút về cái đẹp

Đẹp ở đây là đẹp cả thân thể lẫn tâm hồn. Tuy nhiên cái đẹp thân thể thì phần lớn là thiên phú, cũng có chút là nằm ở việc biết cách chăm sóc bản thân nhưng chủ yếu vẫn do được ban ơn nên không phải bàn nhiều. Còn cái đẹp tâm hồn thì tôi tin phần lớn là do bản thân rèn luyện qua quá trình giáo dục. Giáo dục thì đến từ hai nguồn: bên ngoài và nội tại. Trong hai nguồn này thì nội tại đóng vai trò quyết định. Như thế có thể nói, cái đẹp tâm hồn là do mình, chứ không phải ai khác ban cho.

Vậy làm cách để tâm hồn mình trở nên đẹp? Một nguyên tắc là vào gì ra đấy. Tức là, bạn không thể mong tâm hồn mình đẹp nếu mang vào đó toàn mấy thứ rác rưởi vào (tạm cho là xấu, chứ thật ra cũng chưa chắc nó xấu). Tuy nhiên, đi sâu hơn một chút thì làm gì có thứ gì đẹp, hay xấu đâu. Xấu hơn đẹp là do bạn cách bạn nhìn nó; hay nói đúng hơn là bản thân sự vật, sự việc không có tính xấu hay đẹp. Nó thế nào là do lăng kính (khả năng minh định) của bạn quyết định. Vậy thì nguyên tắc vào gì ra đó không đủ cơ sở quyết định việc bạn đẹp mà phải là nguyên tắc gieo gì gặt nấy. Bạn không thể mong nhận được trái táo nếu gieo xuống đất một hạt bưởi. Những thứ bạn gieo nó giống như bạn đang rải hạt xuống xuống mảnh đất tâm hồn bạn. Hạt tốt sẽ cho quả ngọt. Tóm lại, để đẹp về tâm hồn, hãy sống cho đi thật sựnghĩ tốt cho người khácsẵn lòng giúp đỡ mọi ngườitrong khả năng của mình thì chắc chắn bạn sẽ đẹp.

Tiếp theo, khi nào thì mình biết mình đẹp?

Do quá trình này hoàn toàn là diễn biến nội tâm, nên chỉ có mình bạn mới là người biết chính xác. Chỉ cần một điều kiện duy nhất là hãy thành thật với chính mình. Bạn hoàn toàn có thể giấu người khác và thể hiện ra cho họ thấy bạn đẹp, điều này không khó vì chỉ cần chiêu. Nhưng dù bạn có chiêu hay cỡ nào thì bạn không thể tự lừa dối mình vì chiêu đó luôn bị giới hạn bởi trình độ tư duy của bạn. Một thực tế (tôi phỏng đoán) bất kỳ ai cũng có những điều mình không hài lòng ở bản thân, chỉ là mình có chịu lắng nghe và thành thật không thôi. Như vậy có thể nói, bạn chẳng bao giờ là đẹp tuyệt hảo bởi bạn sẽ luôn có những điều chưa bằng lòng. Nhưng xét một cách tương đối, bạn được xem là trở nên đẹp tuyệt hảo khi dũng cảm thừa nhận mình chưa đẹp tuyệt hảo; vì ở đó sự dũng cảm đã lấn át cái thiếu ấy, khiến bạn luôn nỗ lực để mình đẹp hơn hiện tại, trở thành phiên bản tốt hơn của mình hôm qua.

Cuối cùng, có đúng là đến lúc thấy mình đẹp thì nhìn ai cũng đẹp?

Theo tôi là đúng. Bởi như phân tích ở trên, khi mình nhìn xuyên thấu bản thân, dũng cảm thừa nhận mình còn chưa nhiều chỗ chưa đẹp tức là mình có tính đẹp trong sự dũng cảm. Vậy thì mình đã làm được một việc vô cùng quan trọng, đó là khả năng cảm thông với chính mình. Cảm thông được với chính mình thì cảm thông được ở người khác. Mình học được cách dũng cảm chấp nhận người khác rằng họ cũng không tuyệt hảo, nhưng họ đẹp trong cái giới hạn dũng cảm ấy.

Tóm lại, muốn đẹp thì mỗi ngày hãy gieo thật nhiều hạt tốt, hạt sáng ra ngoài bằng những lời nói, hành động và suy nghĩ tích cực cho mọi người, cũng như rèn luyện khả năng minh định để biết được những điều mình đang gieo là tốt, là sáng thì chắc chắn chúng ta sẽ đẹp rạng ngời, mà cái đẹp này chẳng cần ai khen, chẳng cần ai thừa nhận.

Câu hỏi và tư duy

Có những câu hỏi rất thích, nhưng phần nhiều là những câu hỏi tôi không biết phải trả lời sao, nên tôi tóm lược thành vài dạng và chút gợi ý ở đây:

1) Câu hỏi thông tin: quyển sách này mua ở đâu? Khi nào có sự kiện A? Muốn tìm hiểu vấn đề X này thì tìm hiểu ở đâu? Em muốn mua món đồ X thì nên mua ở đâu?

Với loại câu hỏi này, tốt hơn nên tìm sự giúp đỡ của “bác” Google hoặc những ai mà bạn biết chắc đã từng sở hữu/trải nghiệm sự việc đó.

2) Câu hỏi thể hiện một quá trình phấn đấu: làm sao để học giỏi? Làm sao để thuyết trình tốt? Làm sao để trở thành trainer?

Câu hỏi này nên hỏi một lần thôi, sau đó kiên trì áp dụng và tự sàng lọc trong quá trình áp dụng cái gì nên – không nên vì không phải anh A chị B làm được theo cách đó là mình cũng y chang. Quay lại hỏi anh A chị B sao họ làm được mà mình không làm được là đánh đố họ.

3) Câu hỏi quyết định thay: em đang phân vân A hay B, theo anh em nên chọn A hay B? Theo anh em nên thi trường nào?

Câu hỏi này rất nhiều người hỏi và chắc chắn là tôi không bao giờ có câu trả lời. Thay vì vậy hãy tự hỏi bản thân: tại sao không nên chọn A? Tại sao không nên chọn B? Chọn A được gì/mất gì? Chọn B được gì/mất gì? Có dám trả cái giá để được A mất B hoặc ngược lại không? Hoặc vì sao lại không thể chọn cả hai?

4) Câu hỏi thừa/vô lý: em rất lười học, có cách nào để em học giỏi không? Em đã phung phí hết 4/5 quãng đời sinh viên rồi, làm sao để em ra trường tự tin có việc làm đây, em lo lắng lắm?

Với dạng câu hỏi này, tự người hỏi đã biết câu trả lời rồi nên đừng hỏi nữa. Vấn đề là không chịu làm thôi. Mà đã không chịu làm rồi thì chỉ có phép màu mới cứu được.

P/S: Tôi thích nhất những câu hỏi dạng giả định tình huống: Theo anh/chị, nếu vấn đề A được giải quyết theo phương án X thì sẽ có hệ quả gì?

Hoặc dạng câu hỏi phủ định: Nếu A không còn là A, thì điều gì sẽ xảy ra?

Chúng ta chỉ thấy những gì mình muốn thấy?

Tâm sự của một bạn gửi tôi khiến tôi suy nghĩ nhiều, rằng khi nhìn một sự việc nào đó ở các trạng thái khác nhau, ta sẽ có hai câu trả lời khác nhau.

Mọi thứ đi từ bên trong quyết định ra ngoài. Bạn bảo rằng tôi trên TV khác tôi trên facebook và tôi đang cố ngụy trang trước mọi người như thể sống hai mặt. Ngược lại, có bạn lại bảo rằng tôi ngoài đời nhìn trẻ trung và dễ gần hơn cả trên TV.

Hai chiều ý kiến chọi nhau, còn với tôi thì vẫn nhận thức rõ mình là ai, trong bất kỳ hoàn cảnh xuất hiện nào. Tôi không thể điều khiển suy nghĩ của bạn. Tôi chỉ biết tiếp nhận và trân trọng ý kiến của bạn như nó là vậy. Bạn có thể thấy một tôi thân thiện trên VTC4 vì lúc nào cũng mỉm cười. Bạn cũng có thể thấy một tôi trầm tư triết lý, đôi khi trả lời rất thẳng thắn và lạnh lùng trên facebook.Nếu có dịp đi ăn cùng tôi, bạn sẽ lại thấy một tôi khùng khùng tưng tửng. Hoặc có dịp chúng ta đá banh cùng nhau thì bạn lại thấy một tôi cởi trần lông nhông, lăn xả hết mình với trái bóng. Nhưng tôi có khác không? Có hai ba bốn mặt không? Có ngụy trang không?

Có lẽ chỉ mình tôi là biết rõ nhất về mình, còn bạn muốn nhìn ở góc nào thì bạn sẽ thấy điều đó.

Tôi chỉ lấy ví dụ trên để minh họa cho điều mình muốn chia sẻ dưới đây, rằng hình như trong cuộc sống, chúng ta thường chỉ thấy những gì mình muốn thấy và bị đánh lừa qua các giá trị bề nổi, mà ít chịu nhìn đủ sâu về bản chất, nhìn đủ rộng để bao quát, để đơn giản thấy nó là chính nó.

Chúng ta thích mổ xẻ, chia nhỏ ra hơn là nhìn tổng thể. Chúng ta thích suy đoán, áp đặt hơn là cởi mở với con mắt bao dung, vị tha. Tôi chẳng phải đang phê bình ai, bởi khi viết bất kỳ điều gì ra thì tôi đang viết cho chính tôi trước hết.

Có lẽ rất nhiều lần chúng ta thường như thế, tôi cũng vậy. Và vì vậy, chúng ta vẫn còn nhiều thứ để hoàn thiện bản thân mình!

“Anh ơi, làm sao để trở nên tự tin hơn?”

Trả lời thắc mắc của nhiều bạn hay hỏi tôi câu này: “Anh ơi, làm sao để trở nên tự tin hơn?”

Trả lời: Tự tin thì cái từ ngữ của nó nói lên ý nghĩa rồi, tức là tự mình tin vào chính mình. Do đó tự tin vào chính mình chỉ đơn giản là một lựa chọn thôi. Nghe có vẻ đơn giản và dễ quá, thế tại sao nhiều người vẫn không tự tin? Vấn đề nằm ở đâu? Chúng ta tìm hiểu một chút nhé.

Trong cuộc sống, bạn có từng tin tưởng một ai đến mức gần như tuyệt đối không? Cứ giả định là có đi. Rõ ràng, nhắc đến người đó thì một cảm giác an tâm xuất hiện trong bạn. Cảm giác này ở đâu ra? Có phải tự dưng lạ bạn như thế với họ ngay lần đầu không? Gần như là không (trừ khi bạn nghe về họ nhiều trước khi tiếp xúc). Vậy thì cảm giác đó được hình thành theo thời gian, bằng chính uy tín của họ đối với những lời hứa mà họ dành cho bạn. Giả sử như một ngày nào đó bạn phát hiện ra họ thất hứa với mình, hoặc làm điều sai trái với những gì bạn kì vọng, thế là sự tin tưởng của bạn dành cho họ sụt giảm. Nếu điều này diễn ra nhiều lần, bạn sẽ mất hẳn niềm tin vào họ, hoặc tệ hơn nữa là trở thành nghi ngờ họ.

Quay lại với bản thân mình, nó cũng cùng nguyên tắc ấy. Bạn không thể tin vào chính mình được nếu trước đây bạn đã quá nhiều lần thất hứa với bản thân. Bạn hứa dậy sớm mỗi ngày, bạn hứa học bài mỗi ngày, bạn hứa dành thời gian cho gia đình, bạn hứa… hứa… quá nhiều lời hứa. Và thử kiểm tra một cách thành thật, được bao nhiêu trong số đó bạn giữ lời?

Sự tự tin là vốn có ở bạn và tất cả mọi người (khi chúng ta là một đứa trẻ), nhưng theo thời gian nó bị thử thách đến tột độ, tới một mức mà không những hết tin ở chính mình mà thậm chí bạn còn nghi ngờ bản thân. Do đó, nói tự tin thì dễ, nhưng thật ra nó là cả một quá trình tích lũy và uy tín với chính lời hứa của mình dành cho mình.

Bên cạnh đó, một tin vui đó là sự tự tin có thể có, có thể giảm, có thể mất thì nó cũng có thể có trở lại. Chỉ cần bạn kiên trì, hứa ít hơn một chút (nếu thấy quá tải) và cam kết giữ lời hứa đến cùng thì sự tự tin sẽ gia tăng.

Còn nhiều điều về tự tin nữa, đây chỉ là một khía cạnh thôi. Các khía cạnh về kiến thức, trải nghiệm, học hỏi… tất cả đều định hình nên bạn ngày hôm nay và góp phần vào sự tự tin ở bạn.

Vài dòng ngắn gọn, nhưng hy vọng giúp được bạn ít nhiều.

Trách nhiệm

Vào thẳng vấn đề, không vòng vo. Đó đơn giản là lời kêu gọi và nhắc nhở bản thân: tôi biết rằng cuộc sống của tôi có liên đới với người khác, vì vậy tôi phải sống tử tế, hoặc ít nhất cũng làm tròn trách nhiệm ở mỗi vai trò tôi đương nhiệm.

Đôi lúc tôi nghĩ rằng, đây là cuộc đời tôi nên tôi muốn làm gì thì làm, miễn sao không làm hại ai, phiền ai là được. Nhưng điều đó không bao giờ xảy ra. Không bao giờ có chuyện tôi sẽ không làm hại ai, phiền đến ai với lối sống theo ý riêng của mình.

Nếu đang đi học và lựa chọn học hành không đàng hoàng thì ba mẹ tôi sẽ buồn lòng vì điều ấy. Đừng nghĩ thầy cô thì không. Họ cùng buồn lắm với bao kì vọng họ dành cho tôi. Rồi bạn bè sẽ thiếu đi một người bạn mà lẽ ra họ có thể tự hào. Xa hơn là sau này đất nước sẽ mất đi một người hữu dụng, hoặc tệ nữa là tôi trở thành gánh nặng của xã hội.

Nếu là một người con, tôi sống buông thả theo cách của mình, tự biện hộ rằng tôi lớn rồi, tôi có quyền tự do. Đúng, nhưng đó là tôi đã cạn tình ráo máng với ba mẹ, anh chị em và những người thân của tôi. Rằng tôi nghĩ họ sẽ mặc kệ tôi. Rằng tôi nghĩ họ sẽ không cảm thấy phiền lòng vì đó là cuộc đời tôi. Rằng tôi nghĩ tốt hơn là họ nên quên tôi đi để tôi được yên thân. Nhưng có bao giờ như thế được đâu? Tôi đâu thể cắt bỏ đứa con mình, ba mẹ mình, anh chị em mình khỏi cuộc sống của tôi. Nói hoa mỹ hơn, tôi đâu thể sống thoát khỏi tình yêu thương của những người vốn đã tự nhiên chung dòng máu với tôi, dù tôi có muốn vậy.

Nếu là một nhân viên, tôi không hoàn thành nhiệm vụ được giao, tôi chê trách, đòi hỏi quá nhiều so với những gì mình cống hiến. Rồi sau này tôi nhận ra rằng chẳng ai muốn thuê một người như tôi. Hoặc nếu có ra riêng làm chủ, cũng sẽ chẳng có một nhân viên nào muốn làm việc với một người sếp như tôi. Cho dù sau này không làm việc cùng, thì họ và tôi vẫn hiện diện trong tâm trí của nhau. Đó là vòng tròn trách nhiệm, tôi mãi mãi ở trong đấy mà không thể thoát ra.

Nếu tôi là sếp, tôi bóc lột nhân viên mình; tôi cậy quyền thế để ra lệnh, sai bảo, chuộc lợi. Để rồi sau này nhận ra, chẳng còn ai muốn ở bên cạnh tôi nữa; chẳng còn đối tác nào muốn cộng tác với tôi. Tôi chỉ là nạn nhân của chính mình.

Đừng bao giờ nghĩ, sống tự do miễn là không ảnh hưởng đến người khác. Cuộc đời tôi là của tôi. Tôi tự lo, tự quyết định và không làm phiền người khác. Không bao giờ có điều đó cả. Chỉ đơn giản là không bao giờ thôi.

Nếu tôi cứ nhất định không chịu như thế, thì đó là lựa chọn của tôi. Và tôi biết rằng, tôi đang làm tổn thương và đau lòng nhiều người khác, với lối sống tự do theo cách nghĩ của tôi.

Hoặc, sẽ có lúc tôi nghĩ sao mệt vậy, sống vậy thì sống làm gì? Đúng, đã có ai nói sống tốt, sống tử tế dễ đâu. Vậy mới gọi là cuộc sống. Chính vì vậy phải soi mình và sửa mình đi, đừng ngoan cố nữa. Phải sống tốt để không chỉ vì mình mà còn vì người. Để bản thân trở nên tử tế hơn. Để người khác bớt lo lắng về tôi hơn.

Mỗi người đã có quá nhiều nỗi lo của riêng mình rồi. Sống sao để khi người khác nghĩ đến tôi, ở bên tôi, nhắc về tôi, họ sẽ cảm thấy hạnh phúc, tự hào vì trong đời họ có một người, là tôi!

Vũ Đức Trí Thể © 2014 Frontier Theme