Vũ Đức Trí Thể

Khát vọng - Dấn thân - Thực học - Trách nhiệm - Vì cái chung

Tuổi trẻ với sự nghiệp bền vững

Sáng nay tôi có buổi chia sẻ với các bạn sinh viên quan tâm đến khối ngành kinh tế, trong khuôn khổ của YouthSpeak 2017 – hoạt động thường niên của tổ chức AIESEC. Chủ đề bản luận sáng nay là “Sự nghiệp bền vững”, dựa trên mục tiêu số 8 trong số 17 mục tiêu phát triển bền vững do UNESCO khởi xướng.

Nói to tát thế chứ nội dung tọa đàm chỉ bàn những điều rất gần gũi với sinh viên, như học hành ra sao, đi làm thế nào, có nên nhảy việc không, nếu có thì khi nào… với một số từ khóa nổi bật như “dám”, “yêu”, “nền tảng”…

Tôi tin rằng trong số vài chục bạn hôm nay, nếu ai nghiêm túc nghiền ngẫm thông điệp mà các vị khách mời chia sẻ, sẽ là một sự thức tỉnh sâu sắc bên trong các bạn.

Riêng tôi, trong phần thảo luận, tôi có nhắc đến hai khái niệm là “khai phóng” và “ngộ tính”, cũng chia sẻ lại ở blog này dành cho những bạn sinh viên nào quan tâm.

Về “khai phóng”, bạn có thể đọc chia sẻ ngắn gọn để hiểu: http://www.chungta.com/nd/tu-lieu-tra-cuu/nen_giao_duc_khai_phong_la_gi.html. Nói nôm na, đích đến của khai phóng là một con người tự do, tự trị. Tính khai phóng cho phép chúng ta luôn hoài nghi sự hiểu biết của chính mình. Nhờ vậy giúp bạn thường xuyên tra vấn bản thân, và có cơ hội hiểu mình sâu sắc hơn, tháo gỡ lớp mặt nạ ngụy tạo mà tìm đến chân giá trị. Năng lực khai phóng luôn phải đi trước câu hỏi “mình là ai?”, nếu không chúng ta sẽ dễ sử dụng xu thế của xã hội để định chuẩn mình là ai.

Việc soi mình như thế để tìm ra mình là một hành trình dài vất vả. Với kinh nghiệm của riêng tôi, 10 năm tuổi trẻ (18 – 28 tuổi) mang một sứ mệnh lớn lao là sứ mệnh “tìm mình” trên nền tảng khai phóng. Tìm ra mình rồi thì mọi thứ khác sẽ đến dễ dàng hơn: công việc, gia đình,… Còn không thì về cơ bản, phần còn lại cuộc đời sẽ khổ lắm.

Về “ngộ tính”, hiểu nôm na là khả năng hấp thụ, tính giác ngộ của một người khi tiếp cận một vấn đề nào đó. Có thể tượng hình để dễ hiểu, là khi một cơn mưa ào xuống, ngộ tính như nền đất vậy. Có những nền đất đã bê-ton hóa, nước bật vào rồi văng ra mất tiêu. Có những nền đất hút được một chút nước, và cũng có những nền đất tơi xốp thấm gần hết nước mưa trong phạm vi chu vi của mình. Bởi ngộ tính khác nhau mà cùng một ông thầy, cùng một bài học, cùng một tài liệu, cùng một đề kiểm tra, và có thể cùng một trình độ xuất phát điểm đầu vào, nhưng đầu ra hoàn toàn khác xa nhau.

Trong một bối cảnh thay đổi khiếp khủng, việc đọc, việc học chẳng bao giờ là đủ. Việc có ngộ tính cao sẽ giúp chúng ta hấp thụ mọi thứ dễ dàng và sâu sắc hơn. Liên kết là một khả năng quan trọng, đó là việc nhìn ra mối liên hệ giữa các hiện tượng khi soi rọi về cùng một bản chất. Không có ngộ tính thì khó hình thành được khả năng trên. Một người dù già tuổi cũng chưa chắc có ngộ tính cao, vì nó không đến từ tuổi tác, mà phần nhiều là từ sự chiêm nghiệm. Nếu ý thức điều này sớm tôi tin rằng rất tốt cho các bạn sinh viên.

Các bạn, chúng ta không thể đi tắt, nhưng hoàn toàn có thể đi nhanh hơn và bền hơn, khi hiểu được nhiều thứ mà cả chục năm người đi trước mới đúc kết được.

Chúc các bạn biết mang sự nhiệt huyết của mình đặt vào đúng chỗ, sẽ thăng hoa bản thân lắm.

Xuân Đinh Dậu 2017 (khai bút) – Cách mạng văn hóa bản thân

Tôi vẫn có nhiều cảm xúc hơn với Tết Ta, nhất là vào ngày 30 Âm lịch.

Có lẽ với nhiều người, trong đó có tôi, giao thừa là thời khắc thiêng liêng. Nhưng tôi vẫn thường hay hỏi mình vì sao đêm ấy lại thiêng liêng, vì suy cho cùng giao thừa cũng là 1 trong 365 ngày của năm thôi, và đồng hồ vẫn chỉ ngần ấy lần giây thứ 60 ở phút 59?

Thế mới hiểu rằng, thiêng liêng hay không nằm nhiều ở giá trị tinh thần mình gán cho một việc làm nào đó, một hành động nào đó, hay một kỷ niệm nào đó, thậm chí một người nào đó. Khi điều đó trở nên quy ước, thành chuẩn thì gọi là văn hóa. Văn hóa là nét riêng, độc đáo mà chẳng ai giống ai. Ở đơn vị cá nhân, văn hóa chính là thứ làm nên chiều sâu nhất và cái riêng trong mỗi con người, trên nền tảng chung là nhân vị (con người).

Vậy mới thấy cách đặt vấn đề có nên nhập Tết Ta với Tết Tây là không cần thiết. Hay nói chính xác, ở chiều kích sâu xa hơn, chúng ta cần nghĩ về ý nghĩa mà mình nên lựa chọn gán vào mỗi dịp Tết Ta / Tết Tây ấy. Điều này quan trọng hơn nhiều so với bản thân mấy ngày này.

Gán ý nghĩa gì thể hiện giá trị tinh thần của người ấy, của dân tộc ấy. Và ý nghĩa lựa chọn là gì sẽ quyết định hành xử và cách sống của người ấy, của dân tộc ấy. Từ đó, định hình nên nhân cách (với cá nhân) và dân tộc tính (với đất nước). Nhân cách hay dân tộc tính sẽ ảnh hưởng rất nhiều và rất mạnh mẽ đến hành xử, rồi đến kết quả tạo ra, gần như tiên đoán được thành công hay hạnh phúc của từng cá nhân, và của đất nước.

Có thể kết luận rằng, chúng ta cần con người đổi mới (từ bên trong) hơn là một năm mới. Con người mới ấy cần bắt đầu từ việc nhìn nhận lại vai trò, giá trị của sự hiện hữu này. Dùng ngôn ngữ đao to là “cách mạng văn hóa bản thân”, hay “cách mạng văn hóa xã hội” cũng cùng nghĩa đó thôi.

Như vậy thì, năm mới giờ đây trở thành một CỘT MỐC, một dịp với nhiều xúc cảm để làm điều ấy dễ dàng hơn, nhất là giữa vòng quay bộn bề của công việc, của nhiều mối ưu tư khác. Và trong cột mốc ấy thì khoảnh khắc giao thừa lại trở nên đặc biệt nhất, vì đó là thời khắc giao hòa, là ranh giới giữa cái cũ và cái mới.

Ở nơi ranh giới thường xảy ra va chạm của rất nhiều thứ (mượn ngôn ngữ của Tôn Nữ Tường Vy trong sách “Bên kia ranh giới”). Sự va chạm trong tâm hồn mỗi người là cần thiết để xác lập lại một trật tự, hay sự khẳng định cho cái mới, với cái cũ làm cơ sở nhận chân.

Va chạm giữa cái chưa-làm-được và cái đã-làm-được.
Va chạm giữa cái lỡ-làm và cái may-quá-chưa-làm.
Va chạm giữa thù hận và tha thứ.
Va chạm giữa thành kiến và cái-đang-là.
Va chạm giữa u mê và say mê.
Va chạm và giữa giá trị điều-kiện và giá trị thực.
Va chạm giữa thêu dệt và sự thật.
Va chạm giữa đi và ở.
Va chạm giữa đám đông và một mình.
Va chạm giữa kiến thức và hiểu biết.
Va chạm giữa đánh mất bản sắc và là-chính-mình.

Mọi va chạm đều cần thiết và ý nghĩa. Tùy vào tâm hồn nhạy cảm và ngộ tính sâu sắc đến đâu mà chúng ta sẽ trưởng thành đến đó.

Đó cũng là ý nghĩa của thời khắc giao thừa, của sự va chạm, của ranh giới, của cái gọi là Tết Ta với người mình, chứ không phải của Tết Tây với người ta.

Khai bút đêm 30 (27/1), Tết Đinh Dậu 2017.

Ngộ tính

Thật là một phương pháp học hay được phân tích của Elon Musk (http://cafebiz.vn/elon-musk-da-tao-ra-4-cong-ty-ty-do-khi-moi-hon-40-tuoi-nho-phuong-phap-hoc-ma-ban-cung-co-the-ap-dung-20160904181834755.chn).

Theo tôi phương pháp này đòi hỏi một điều kiện cần ở người học, đó là ngộ tính. Ngộ tính hiểu nôm na là khả năng hấp thụ, tính giác ngộ của một người về một vấn đề nào đó. Có thể tượng hình để dễ hiểu, là khi một cơn mưa ào xuống, ngộ tính như nền đất vậy. Có những nền đất nước bật vào rồi văng ra mất tiêu, có những nền đất hút được một chút nước, và cũng có những nền đất thấm gần hết nước mưa trong phạm vi chu vi của mình.

Bởi ngộ tính khác nhau mà cùng một ông thầy, cùng một bài học, cùng một tài liệu, cùng một đề kiểm tra, và có thể cùng một trình độ xuất phát điểm đầu vào, nhưng đầu ra hoàn toàn khác xa nhau.

Phương pháp của Elon Musk tóm tắt thành 3 bước như bài viết đề cập:
1. Elon dành vô số năm để đọc lượng sách nhiều hơn 60 lần so với người bình thường.
2. Elon đọc trong nhiều lĩnh vực khác nhau.
3. Elon liên tục ứng dụng những gì mình học được bằng việc thiết lập ý tưởng thành các quy tắc cơ bản và tái thiết chúng theo một cách mới mẻ.

Ở cả 3 bước này đều cần ngộ tính, do đó không phải ai làm theo 3 bước này cũng trở nên Elon Musk, nhưng chắc chắn một điều là sẽ tốt hơn bản thân mình trước đây.

Nói vậy để chúng ta rèn luyện trong tỉnh giác, chứ không bị ngộ nhận về bản thân, hoặc ảo tưởng về một phương pháp thần kỳ nào đó.

“Tài sản người Việt trẻ” (*)

(*) Tên chủ đề của cuộc thi Today’s Voice Contest 2016 do UNESCO-CEP thực hiện.

Hôm nay có dịp trò chuyện thú vị với một nhóm bạn về đề tài “Tài sản người Việt trẻ”. Cuộc trò chuyện xuất phát từ cái duyên khi tôi nhận lời mời đề nghị hỗ trợ các bạn trong một cuộc thi nói trên.

Tôi có nhắc các bạn rằng cuộc thi chỉ là cái cớ để mình có cơ hội học hỏi, chiêm nghiệm sâu về những giá trị mà mình đang ở độ tuổi cần đau đáu, dằn vặt với nó. Thi không phải để đạt giải. Nếu có, giải thưởng chỉ là hệ quả mà thôi.

Quay lại với đề tài “Tài sản của người Việt trẻ”, tôi có chia sẻ với các bạn một vài điểm theo góc nhìn của tôi, giờ ngồi viết lại cũng là cách để nhắc nhớ bản thân, hệ thống hóa lại dòng suy nghĩ rời rạc.

Trước hết là chữ “trẻ”. Dùng thước đo nào để nhận biết một người là trẻ?

Nếu lấy thước đo tuổi tác, thì nhiều khả năng độ tuổi 18 25 là giai đoạn mà có lẽ ai cũng đồng ý là tuổi trẻ. Riêng bản thân tôi thậm chí còn cho rằng đây là độ tuổi đẹp nhất đời người. Nói đến đây chỉ muốn trích dẫn đoạn văn không thể nào hay hơn để diễn tả giai đoạn này, trong tác phẩm Tiếng Người của nhà văn Phan Việt: “Nếu có một thời điểm nào đó trong cuộc sống, mà chúng ta cần phải và nên bị dúi xuống bùn lầy tăm tối, tốt nhất hãy chọn lúc 18 – 25 tuổi, lúc mà bạn có cả sức khỏe lẫn sự dẻo dai, cả hưng phấn lẫn thất vọng, cả niềm tin sắt đá lẫn sự ngoan cố mù quáng, cả sự hiểu biết bằng bản năng và trực giác chưa bị pha tạp lẫn sự tăm tối vì mơ hồ nhận thấy những lực cản của xã hội. Nghĩa là có tất cả mà lại chẳng có gì vững chắc”.

Một thước đo khác là sự trưởng thành để phân định trẻ hay không trẻ. Trong trường hợp này được hiểu là trưởng thành hay trẻ con. Ở điểm này, một lần nữa xin mượn hai câu thơ của nhà thơ Tản Đà cách đây gần trăm năm để tự mỗi người suy ngẫm:

“Dân hai nhăm triệu ai người lớn. Nước bốn nghìn năm vẫn trẻ con.” (Mậu Thìn xuân cảm, Tản Đà, 1932).

Tiếp đến là chữ “Việt”. Cái này thì rõ rồi, ai cũng biết là đó là dân tộc Việt Nam thân yêu, đất nước Việt Nam thân yêu, xã hội Việt Nam thân yêu, hay con người Việt Nam thân yêu. Tức là, tài sản này phải đến từ dòng máu Lạc Hồng, chứ không được đến từ một dòng máu khác. Đây là vấn đề to tát, vô cùng to tát đến mức mà chắc không một ai dám vỗ ngực xưng rằng mình có thể kể hết tài sản tích lũy hàng bao đời của người Việt để lại. Để hiểu được điều này một cách đại khái, người đọc chỉ có cách là chủ động tìm hiểu thông qua các tác phẩm văn hóa, lịch sử, văn học… dọc theo suốt chiều dài lịch của nước nhà.

Cuối cùng, còn lại chữ “tài sản”, là chữ trung tâm của chủ đề “Tài sản người Việt trẻ”.

Theo tôi, tài sản đến từ ba nguồn. Thứ nhất, là do thừa kế. Ở bình diện xã hội, như đã chia sẻ bên trên, chúng ta không thể nào kể hết bao nhiêu thứ được tích lũy từ muôn đời để lại. Chỉ có điều để trân trọng, chúng ta cần hiểu và cảm nhận được cái giá phải trả của cha ông, mà đỉnh cao là mạng sống của không biết bao thế hệ người Việt đổ xuống cho chúng ta ngày hôm nay, để ý thức về khối tài sản mà từng người chúng ta đang được kế thừa to lớn đến nhường nào. Lấy ví dụ chỉ riêng vụ việc tranh chấp biển Đông, Hoàng Sa – Trường Sa với “anh hàng xóm” to con hay bắt nạt kẻ yếu cũng thấy có biết bao người nằm xuống rồi. Huống chi cả mảnh đất hình hài chữ S với chiều dài lịch sử bốn ngàn năm.

Ở phương diện cá nhân, từng người chúng ta khi sinh ra đã thừa kề một tài sản khổng lồ, đó là hình hài cơ thể này, với hầu hết mọi người là lành lặn, khỏe khoắn. Nhiêu đó không đủ sao? Xin trích một đoạn như lời thức tỉnh của cụ Hoàng Đạo Thúy, rằng: “Cái xác thịt ta đủ sức chưa? Mặt mày này, với phong sương đã đủ dãi dầu chưa? Hay mưa còn run, giá còn cảm. Tay có nhấc nổi, có nhanh nhẹn không? Chân có kéo xa được không? Quả tim buồng phổi liệu có chịu đựng được những lúc cố gắng không? Hay là rút cục, lại phải lấy câu “lực bất tòng tâm” mà tự mình an ủi”.

Như vậy đấy, nếu ai đó đang sở hữu một cơ thể lành lặn, một vóc dáng phong sương, một đôi tay vững chãi, một đôi chân nhanh nhẹn, một khối óc tỉnh táo, một trái tim ấm nồng… thì xem như là chúng ta đang có một tài sản vô giá. Còn bạn nào chưa tin thì tự hỏi xem nếu được nhận một số tiền với điều kiện phải đánh đổi một phần cơ thể, thì bạn muốn nhận bao nhiêu? Như thế chẳng phải là vô giá thì còn là gì. Đó là chưa kể rất nhiều người chúng ta còn được thừa hưởng những phẩm hạnh tốt đẹp từ cha, từ mẹ, từ ông, từ bà, từ anh chị em… Tất cả những điều ấy có thể được xem là tài sản không?

Nguồn tài sản thứ hai đến từ việc tích lũy, thể hiện bằng việc dấn thân, đúc kết và chiệm nghiệm. Đây là thứ tài sản quan trọng nhất, vì nó được quyết định bởi chính chủ (là bản thân chúng ta – nơi có nhiều hy vọng nhất trên cuộc đời này).

Tuy nhiên, dấn thân thế nào để tích lũy được nhiều nhất, nhanh nhất và bền vững nhất thì không phải ai cũng làm được. Có cách nào không? Theo tôi, đó là phải dấn thân trên hai nền tảng: thực chất, và hiểu mình. Thực chất, tức là sự dấn thân không vì bất kỳ một yếu tố ngoại tác nào, mà chỉ đơn thuần là vì bản thân mình muốn vậy. Nó phải là một động cơ xuất phát từ bên trong, từ lòng mong mỏi của người dấn thân. Còn dấn thân để làm gì thì có nhiều mục đích lắm, tùy mỗi giai đoạn cuộc đời mà mục đích dấn thân có thể thay đổi (các bạn có thể đọc thêm bài viết này, rất hay: http://tramdoc.vn/tin-tuc/4-giai-doan-cua-cuoc-doi-nW5VW.html).

Yếu tố thứ hai làm nền cho sự dấn thân, đó là hiểu mình. Dấn thân mà không thấu hiểu bản thân thì dễ dẫn đến sai lạc, lãng phí thời gian, công sức, tâm lực, tiền của một cách không cần thiết. Ở đây có thể đưa ra phản biện, rằng không dấn thân thì làm sao mà có thể hiểu mình? Điều này hoàn toàn đúng, nhưng phải hiểu chính xác hơn là “dấn thân để kiểm nghiệm lựa chọn MÌNH mà bản thân đang hiểu về”. Chính việc kiểm nghiệm này, giúp chúng ta hiểu MÌNH có phải là mình không, hay MÌNH chỉ là một ảo tưởng của mình thôi. Nói cách khác, dấn thân để hiểu mình, hay hiểu mình rồi mới dấn thân? Đây là lập luận con gà và quả trứng, hai điều này quyện chặt vào nhau, bổ trợ cho nhau. Nhưng nếu có một điểm khởi đầu thì nên là “hiểu mình, rồi hãy dấn thân để kiểm mình”. Quá trình này được ví như hành trình lột vỏ củ hành. Lột đến một lúc nào đó sẽ đến phần lõi, tức là nhận chân ra giá trị và bản chất của con người mình. Và hành trình ấy, không thể đến bằng ngày, bằng tháng, mà phải bằng năm.

Khổ nỗi thực tế, rất nhiều người không sẵn lòng chịu dấn thân, nên không tích lũy được gì. Nguyên nhân chủ yếu đến từ lười biếng mà ra. Một phần nữa đến từ việc chỉ lo thu vén loại tài sản thứ nhất, vì gia đình có nhiều điều kiện, “được” cha mẹ nuông chiều riết rồi quen, sinh ra thói ỷ lại, ngại lao động, ngại dấn thân. Đây là tình trạng chưa trưởng thành, cho dù bao nhiêu tuổi đi chăng nữa.

Ở phương diện đất nước cũng vậy. Lúc nào cũng thấy Việt Nam xin ODA khi có cơ hội, nhiều khi ngẫm mà xấu hổ quá mức. Điển hình là vào năm 2015 trong chuyến thăm nước Úc, Ngài Thủ tướng nước bạn đã nói thẳng thắn rằng: “Mục đích của viện trợ không phải để tạo ra một mối quan hệ phụ thuộc lâu dài, mục đích của viện trợ là để đảm bảo rằng các quốc gia được giúp đỡ sẽ phát triển đến giai đoạn mà họ không cần trợ giúp nữa”. Vậy là nước mình trưởng thành chưa? (Câu hỏi không nhất thiết phải trả lời).

Xin viện trợ ODA không có gì xấu, nhưng xin đến nỗi người ta phải “đá xoáy” đến vậy thì rõ là xấu hổ quá. Tại sao lại ra nông nỗi này? Có nhiều nguyên nhân, nhưng không thể không kể đến ở đây là do sự ỷ lại với loại tài sản thứ nhất. Một nền kinh tế hầu như chỉ dựa vào khai thác tài nguyên thì sức sáng tạo, đột phá xem như bị tê liệt. Một môi trường mà ở đó sự cạnh tranh thiếu lành mạnh, dựa vào quan hệ, tiền tệ, hậu dzuệ thì trí tuệ chỉ còn cách đứng hàng chót. Giống như một cơ thể khỏe khoắn được điều khiển bởi bộ não tê liệt thì còn gì để nói nữa đâu.

Nguồn tài sản thứ ba đến từ yếu tố may mắn, tức là được cho. Về cá nhân, là được một ai đó giúp đỡ, khuyên bảo, gặp quý nhân phù trợ… Khi bối rối cho người chia sẻ. Khi lầm lạc có người khuyên răn. Khi túng thiếu có người xuất hiện. Hoặc đối với đất nước, thì có đồng minh giúp sức, các nước bạn hỗ trợ, ủng hộ, hay các tổ chức phi chính phủ, các tổ chức hoạt động xã hội chung tay góp phần vào công cuộc chung.

Tuy nhiên nghĩ kỹ sẽ thấy, nguồn tài sản thứ ba chỉ có thể có khi làm tốt nguồn tài sản thứ hai. Sự may mắn không cứ đến mãi, mà may mắn là sự đáp đền cho quá trình nỗ lực của bản thân. Như vậy có thể nói, tài sản thứ ba là hệ quả của tài sản thứ hai. Thứ này làm tốt ắt sẽ sinh ra thứ kia (một cách bền vững).

Tóm lại, có thể nói ngắn gọn như sau: Tài sản của người Việt trẻ chính là nhận thức rằng: hãy đặt niềm tin, quyết tâm, nỗ lực, thời gian của bản thân vào nơi nhiều hy vọng nhất, và cũng chủ động nhất, đó là chính mình – loại tài sản thứ hai – sự dấn thân trên nền tảng thực chất và hiểu mình. Song song, biết tận dụng tối đa loại tài sản thứ nhất, đó là lợi thế của người đi sau, hãy thừa hưởng và đúc kết thật nhiều kinh nghiệm của các thế hệ trước; đồng thời hãy sống biết ơn mỗi ngày với sự trợ giúp và may mắn từ những người xuất hiện trong cuộc đời chúng ta.

18/07/2016

Giận dữ

Hôm nay, tôi muốn chia sẻ chút về giận dữ.

Tôi chưa tìm được tác phẩm nào hay hơn viết về đề tài này của Thầy Thích Nhất Hạnh. Tác phẩm tên “Giận”. Tôi đọc nó cũng lâu rồi, chỉ nhớ là đọc trong một hoàn cảnh khá phù hợp, nên thấm rất sâu và cảm nhận được sự chuyển hóa trong mình.

Giận dữ, nhìn chung là một cảm xúc sinh ra khi có một tác nhân bên ngoài không như ý ta ập đến. Căn nguyên là do cái tôi muốn mọi thứ phải như ý mình mới chịu được. Tôi nhớ có một kỷ niệm hình như diễn ra vào năm tôi học lớp 11, trong giờ giải lao bạn bè ai cũng xuống sân trường chơi, riêng tôi nổi hứng lấy bài tập Lý ra làm vì có bài kia khó quá giải mãi chưa ra nên tức. Có thằng bạn giỡn nhây, cứ chạy tới vài lần níu áo kéo ra ngoài. Tôi bực quá đứng bật dậy cho hắn một cú đấm ngay sóng mũi, may là không bị gì. Đấm, cho thỏa cơn giận đang ở mức cao trào, đó là hành vi của tôi lúc ấy. Đây là một xúc tác bên ngoài, không hề dễ chịu. Với nội lực còn non nớt, tôi đã hành xử thật tệ để rồi sau đó cảm thấy ân hận. Tôi xin lỗi đứa bạn vào cuối giờ học hôm đó nên mọi chuyện đã ổn thỏa, nhưng đây là bài học lớn cho tôi vào những lần sau làm chủ mình tốt hơn mỗi khi cơn giận đến.

Trong cuộc sống, tôi tin là bản thân chúng ta không thể tránh khỏi vài lần giận dữ, thậm chí nổi điên lên vì một điều gì đó. Vậy có cách nào khống chế cơn giận? Câu trả lời theo tôi là không, chỉ có cách làm chủ hành vi của mình mà thôi. Vậy còn cơn giận thì sao? Cứ để nó được tự nhiên. Mỗi khi giận, chỉ cần cố gắng ý thức là mình đang giận, quan sát cường độ giận nó đang tăng lên như thế nào, là tự nhiên sẽ bớt dần. Phương pháp này đơn giản và vô cùng hiệu nghiệm. Quá trình đó chính là việc chúng ta đang nhận thức về mình – một khả năng tuyệt diệu mà có lẽ chỉ có ở con người. Nhiều người không làm được là do ít thực hành nên bị mai một, lúc cần lại không xài được. Tập riết chưa thấy kết quả nên nhiều khi mất kiên nhẫn, bỏ luôn.

Có câu nói của triết gia Aristotle về đề này rất hay: “Bất cứ ai cũng có thể trở nên giận dữ – đó là điều rất dễ xảy ra. Tuy nhiên, để giận đúng người, với mức độ thích hợp, đúng thời điểm, vì những lý do chính đáng và biểu lộ sự tức giận đúng cách – lại là điều không dễ”. Chính vì không dễ nên mới cần luyện đều, bạn nhé.

Chúc chúng ta ngày càng tự chủ hơn.

Vũ Đức Trí Thể © 2015 Frontier Theme